Tekst
1 van 2
Uitvoeringsbeeld – Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Opgesteld voor het Rondetafelgesprek ‘Zon op dak: van potentie naar realisatie’, op 28 oktober 2026 van de Tweede Kamercommissie van Klimaat en Groene Groei.
RVO stim uleert, faciliteert en ondersteunt Nederlandse ondernem ers in binnen - en buitenland in opdracht van de Europese Unie, Rijksoverheid en provincies . Zo ondersteunen we ook initiatiefnem ers, bedrijven en overheden m et onderzoek, kennis en het scheppen van voorwaarden voor de ontwikkeling, realisatie en gezonde exploitatie van Zon-PV. Een belangrijk product is de jaarlijkse m onitor Zon-PV van RVO. RVO deelt deze kennis graag m et u tijdens het Rondetafelgesprek.
Zonmarkt in Nederland
Tot m edio 2023 groeide het aantal geplaatste zonnepanelen in Nederland jaarlijks m eer dan verwacht. Dalende elektriciteitsprijzen, vooral op zonnige dagen, netcongestie, m inder gunstige subsidies, introductie van terugleverkosten zorgden daarna voor een afnam e van de groei. Door m iddel van batterijen kan energie van zonnesystem en ook op andere tijden m et m eer vraag ingezet worden, m aar batterijen zijn nog duur. De extra vraag die door elektrificatie kan ontstaan, blijft daarnaast achter. Afgelopen jaren zagen we grofweg elk jaar m eer dan een halvering van het jaarlijks bijgeplaatst verm ogen zon op daken. Ook bij grootschalige zon is sprake van dalende realisatie.
Jaarlijks bijgeplaatst zonvermogen in Nederland in GWp (monitor zon -pv)
2023 2024 2025
Zon op daken 2,5 1,3 0,5
Grootschalig met SDE 1,8 1,4 1,0
Zon op dak door huishoudens en (mkb)bedrijven
- Zonnepanelen die op daken liggen blijven financieel gezien positieve opbrengsten geven, zeker tot 2030. Het is daarom niet verstandig ze uit te schakelen of te verwijderen. Tot 2030 is gegarandeerd dat op jaarbasis de opbrengsten verm inderd m et kosten voor bijvoorbeeld teruglevering niet negatief m ogen zijn. Alleen in het huursegm ent zijn enkele situaties waarbij door extra servicekosten buiten de energierekening dit anders kan zijn.
Huurders kunnen de verhuurder vragen om een aanpassing van de servicekosten.
- Met de aangekondigde beëindiging van de salderingsregeling in com binatie m et de in gang gezette jaarlijkse verlaging van energiebelasting op elektriciteit en verhoging voor gas en nettarieven worden huishoudens, bedrijven en andere gebouweigenaren nu gestim uleerd om in isolatie en warm tepom pen te investeren om de energierekening te verlagen.
- Op jaarbasis is het eigengebruik van de opwek van zonnepanelen bij huishoudens gem iddeld 30%, m et een warm tepomp stijgt dit tot 40% en m et investering in batterij kan het oplopen tot 60%. Veel huishoudens en bedrijven hebben geen inzicht welk eigengebruik voor hen haalbaar is. Dit in com binatie m et energiebelastingtarieven op elektriciteit die voor toekomstige jaren nog niet bekend zijn, m aakt het lastig het financiële voordeel van eigengebruik van de zon opwek vast te stellen ten opzichte van afnam e van het net. Onzekerheid zorgt voor m inder investeringen in nieuwe zonnepanelen.
- Beperkte netaansluitm ogelijkheden die huishoudens of bedrijven hinderen om te elektrificeren, onafhankelijker willen zijn van het net en nog steeds een redelijke terugverdientijd, kunnen argum enten zijn om toch te investeren in zonnepanelen. Met nam e het voorkom en van een grotere netaansluiting scheelt kosten en wachttijd.
- Met betere sturing van zon op laagspanningsnet kan zonder grote investering doo r dakeigenaren een belangrijke bijdrage geleverd worden aan de verm indering van
2 van 2
netbelasting, hogere opbrengsten bij dynam ische tarieven en het voorkom en van veel kosten voor verzwaringen. De terugverdientijd van panelen kan verbeterd worden door het inzetten van prijsm echanismen waarm ee zonnepaneleneigenaren worden beloond als zij de teruglevering tim en en het de belasting van het net zo beheerst wordt.
- De verhoging van basisbedragen in de SDE , CfD (contracts for difference), de brandstoftransitieverplichting en verhandelbare GVO’s (garanties van oorsprong) geven vooral grootschalige projecten extra zekerheden of opbrengsten. Vanaf daken is de netlevering doorgaans te klein om hieraan deel te kunnen nem en of voordeel van te hebben.
Zon op dak door grootschalige ontwikkelaars en zonsector
- Met de (aangescherpte) voorkeursvolgorde zon heeft de overheid zonnepanelen op daken en gevels geprioriteerd op trede 1 van de zonneladder. Er is nu nog geen effect zichtbaar van m eer zon op daken en gevels.
- Het onlangs gepubliceerde Nationaal Plan energiesysteem NPE m et richtwaarde 75-95 GWp voor zon in 2040 geeft scenario’s waarbij het aandeel zon op daken varieert van 25 tot 59 GWp. In onderzoek van CE delft en GE in opdracht van EZK is 60 GWp ook de hoeveelheid zon op daken, gevels en carports die als no regret genoem d wordt. Theoretisch is het potentieel van daken gevels en carports groter m aar worden de m eerkosten (voor extra dak- en netverzwaring) om ook dat te benutten als onwenselijk gezien. Als we de realistische potentie van zon op daken willen benutten, dan is het belangrijk om in de doelen voor opwek specifiek te m aken hoeveel daarvan m inim aal zon op daken of in de gebouwde omgeving m oet zijn. Om dat zon op velden en eigenlijk alle zontoepassingen die niet vallen onder trede 1 vergunningsplichtig zijn, kunnen overheden hierop ook sturen.
Vergunning voor velden als ook potentieel zon op dak is gerealiseerd, kan ook helpen het draagvlak te vergroten.
- Solar carports zijn vooral kansrijk bij bedrijven of op bedrijventerreinen waar verbruik en de netaansluiting aanwezig zijn en op daken te weinig opwek m ogelijk is.