Tekst
Van: Erik Boog <Erik.Boog@diemen.nl> Verzonden: dinsdag 13 oktober 2026 10:47 Aan: Commissie J&V <cie.jv@tweedekamer.nl> Onderwerp: Ter voorbereiding op debat DON donderdag – acht concrete punten aanpak ondermijning
Geachte leden van de vaste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid,
Hartelijk dank voor uw aandacht en betrokkenheid tijdens het rondetafelgesprek over het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland op 7 oktober. Ik waardeer het dat ik op uw uitnodiging mijn visie vanuit gemeentelijk perspectief kon delen.
Ter voorbereiding op uw debat met minister Van Weel aanstaande donderdag geef ik u graag acht concrete aandachtspunten mee, ontleend aan mijn position paper en naar aanleiding van uw vragen en opmerkingen in het gesprek.
Mijn kernboodschap is: opsporing, vervolging en handhaving blijven onmisbaar, maar zonder een brede preventieve aanpak blijven we achter de feiten aanlopen. We moeten voorkomen dat jongeren de criminaliteit in worden getrokken, dat criminelen legale structuren misbruiken en dat gemeenten door onvoldoende informatie of capaciteit te laat kunnen optreden.
1. Maak preventie van jonge aanwas structureel en langjarig.
Vraag de minister om de financiering van Preventie met Gezag na 2027 voort te zetten voor alle huidige deelnemende gemeenten en de opgedane kennis beschikbaar te maken voor alle gemeenten. Het kabinet heeft inmiddels wel de financiering verlengd voor de eerste 26 gemeenten (t/m 2029), maar niet voor de 20 ‘incidentele’ gemeenten. Graag hierop aandringen.
2. Versterk de poortwachtersfunctie van de KVK.
Vraag naast een concreet tijdpad voor aanpassing van de Handelsregisterwet om een verkenning voor verdere versterking van de mogelijkheden van de KVK om crimineel misbruik tegen te gaan en de poortwachtersrol te versterken.
3. Zorg voor landelijke regie op het ondernemerspaspoort.
Roep de minister op om samen met de betrokken bewindspersonen de verdere ontwikkeling en invoering van het ondernemerspaspoort te organiseren en te financieren. Dit is een digitale app waarin ondernemers geverifieerde identiteits-, adres- en bedrijfsgegevens verzamelen en gericht delen met bijvoorbeeld de KVK, banken, notarissen en gemeenten. Zo kunnen deze partijen malafide constructies eerder herkennen en hoeven bonafide ondernemers minder vaak dezelfde gegevens aan te leveren. Is de minister bereid hiervoor een concreet uitvoeringsplan te presenteren?
4. Werp meer barrières op tegen crimineel misbruik van vastgoed.
Vraag om een samenhangende aanpak in samenwerking met het ministerie van BZK voor versterking van de barrièrefunctie van onder meer Kadaster en notariaat, betere mogelijkheden voor (particuliere) verhuurders om identiteitsfraude en vervalste documenten te herkennen en een stevigere aanpak van malafide woningbemiddelaars. Wil de minister ook transparantieverplichtingen voor digitale verhuurplatforms onderzoeken en samenwerking tussen gemeenten, vastgoedpartijen en energiebedrijven stimuleren?
5. Versterk de gemeentelijke aanpak van zorgcriminaliteit.
Vraag de minister om samen met VWS en gemeenten (aanvullende) barrières te ontwikkelen tegen crimineel misbruik van de zorg. Wil de minister daarbij ook de mogelijkheden onderzoeken van uitbreiding van de screeningsinstrumenten van screeningsautoriteit Justis?
6. Los knelpunten in informatiedeling gericht en met een tijdpad op.
Vraag de minister om op basis van de bestaande inventarisaties bij de ministeries per belangrijk knelpunt aan te geven wat binnen de huidige wetgeving al mogelijk is, waar nadere regelgeving nodig is en waar wetswijziging noodzakelijk is. Verbind daaraan duidelijke termijnen. Hoe zorgt de minister daarnaast voor meer kennis bij veiligheidspartners over wat wél mag en voor betere informatiedeling met partners buiten het RIEC-bestel?
7. Geef gemeenten voldoende capaciteit en specialistische expertise.
Roep de minister op om binnen het ondermijningsprogramma ook rechtstreeks middelen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor bestuurlijke controles en juridische expertise. Zorg daarnaast dat alle gemeenten, ook kleinere, en alle RIEC’s structureel toegang hebben tot financiële en fiscale deskundigheid en versterk ook het Landelijk Bureau Bibob op dit punt.
8. Maak van het DON een gezamenlijke handelingsagenda van het hele kabinet.
Vraag de minister om de brede preventieve aanpak tot een verantwoordelijkheid van alle betrokken ministeries te maken, met concrete maatregelen, verantwoordelijke bewindspersonen, financiering en termijnen. Neem daarin de digitale dimensie integraal mee: ronseling, verhuur, criminele dienstverlening en geldstromen lopen steeds vaker via digitale platforms. Hoe borgt de minister dat deze samenhang terugkomt in de uitvoering en de voortgangsrapportage aan uw Kamer?
Gemeenten dragen graag bij aan deze aanpak. Wij staan dicht bij inwoners, ondernemers en wijken en kunnen vroeg signaleren en ingrijpen. Daarvoor hebben we wel duurzame ondersteuning, passende instrumenten en een goede informatiepositie nodig.
Ik hoop dat u deze punten wilt betrekken bij het debat en de minister wilt vragen om concrete toezeggingen. Mijn position paper voeg ik ter achtergrond bij.
Met vriendelijke groet,
Erik Boog
Burgemeester van Diemen
Tevens vicevoorzitter RIEC Amsterdam-Amstelland
Bijlage: Position paper Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland – rondetafelgesprek 7 oktober 2026